Rodzina: skowronkowate
Opis: 17-19 cm
Skromnie ubarwiony skowronek o krępej sylwetce z krótkim ogonem, wyróżniający się zaostrzonym czubkiem. Ubarwienie szare z ciemnym, obfitym plamkowaniem na wierzchu ciała i kreskowaną piersią.
Dzierlatka była dawniej pospolita, zwłaszcza w niektórych miastach, ale ostatnio stała się rzadka na wielu obszarach kraju.
Rozmieszczenie:
Gniazduje w całym kraju lecz rozmieszczenie nierównomierne i z wielu obszarach znika
Występowanie:
Otwarte, suche tereny ze skąpą roślinnością, często na obrzeżach miast i wsi, takie jak ugory, tereny przemysłowe, place budowy itp.
Siedliska:
pola uprawne, tereny ruderalne
Liczebność:
Nieliczny ptak lęgowy, spadający liczebnie i zanikający na znacznych obszarach kraju, populacja szacowana z grubsza na 4000-8000 par
Gniazdo:
Na otwartym terenie ale pod okrywą niskiego krzewu lub kępy traw. Gniazdo to płytkie zagłębienie wysłane trawami
Lęg:
3-5 szarawych, rdzawo nakrapianych jaj. Wysiadywanie 11-13 dni. Młode uzyskują lotność w wieku 15-16 dni
Pokarm:
Nasiona, liście, a także bezkręgowce, zwłaszcza chrząszcze
Wędrówki:
Osiadła, część ptaków koczuje
Status ochronny i zagrożenia:
Gatunek chroniony, zagrożony przez likwidacje i zagospodarowywanie terenów ruderalnych w osiedlach ludzkich
Wskazówki obserwacyjne:
Łatwa do rozpoznania i obserwowania dzięki małej płochliwości. Najłatwiej wykrywalna zimą, a skryta w okresie lęgowym