[90] Ścieżka przyrodnicza Błota Biebrzańskie – Nowy Lipsk

Region: podlaskie
Lokalizacja: pow. augustowski, gmina Sztabin
Dojazd: Ścieżka zlokalizowana jest około 7 km na zachód od niewielkiego nadbiebrzańsakiego miasteczka Lipsk (Mapka). Najdogodniej można do niej dotrzeć od strony drogi prowadzącej z Lipska przez Krasnybór do Sztabina (możliwy jest dojazd własnym samochodem, dla turystów niezmotoryzowanych pozostaje komunikacja autobusowa relacji Lipsk-Sztabin). Na wysokości wsi Nowy Lipsk należy skręcić na południe w drogę gruntową prowadzącą do wsi. Od skrzyżowania ze stojącym nieopodal krzyżem idziemy drogą w kierunku południowo-zachodnim a następnie jeszcze około 1 km w kierunku południowo-wschodnim docierając do ostatnich zabudowań. Z tego miejsca mamy do przejścia jeszcze około 500 m do początku ścieżki, znajdującego się na północnym skraju doliny Biebrzy.
Wykonawca: Stowarzyszenie Pracownia Architektury Żywej
Gospodarz: Stowarzyszenie Pracownia Architektury Żywej
Długość: 4 km (wariant krótszy: 3 km)
Przebieg: Od nowego Lipska ścieżka prowadzi w stronę Lipska (8 przystanków). W przyszłości planowane jest jej przedłużenie o kolejne 2 km. Ścieżka znajduje

się na północ od Biebrzy.
Gatunki ptaków: biegus zmienny, bąk, bączek, bocian czarny, łabędź niemy, kania ruda, kania czarna, trzmielojad, bielik, błotniak stawowy, błotniak łąkowy, sowa błotna, kropiatka,zielonka, derkacz, batalion, mewa mała, rybitwa rzeczna, rybitwa białoczelna, rybitwa białowąsa, rybitwa czarna, zimorodek, kraska, dzięcioł zielonosiwy, dzięcioł czarny, dzięcioł średni, lerka, świergotek polny, wodniczka, ortolan.
Opis ścieżki: Przejście ścieżką przyrodniczą jest możliwe w dwóch wariantach: krótszym około 3 -kilometrowym oraz dłuższym, liczącym nieco ponad 4 km. Przebycie całej trasy, mimo że nie należy ona do szczególnie trudnych, wymaga zwiększonego wysiłku fizycznego, albowiem poprowadzono ją niemal w całości po terenach zabagnionych. Przed wyprawą bezwzględnie należy zaopatrzyć się w buty gumowe oraz w preparaty chroniące przed dokuczliwymi owadami. W okresach po znacznych opadach deszczu należy liczyć się z występowaniem stałego zabagnienia na całej trasie. Wiosną w czasie maksymalnych stanów wód w dolinie niektóre fragmenty ścieżki mogą być podtopione i niemożliwe lub bardzo trudne do przejścia. Należy wówczas omijać powierzchnie pozbawione

roślinności, wypełnione wodno-torfową mazią. Wkroczenie do takich miejsc jest bardzo niebezpieczne a w najlepszym wypadku może skutkować niezbyt przyjemną kąpielą. W przyszłości ścieżka zostanie przedłużona o dalsze 2 km w kierunku wschodnim i będzie wychodziła na drogę asfaltową tuż przy zachodniej granicy miasta Lipsk.
Na trasie ścieżki usytuowano dwie wieże widokowe oraz 8 przystanków, przy których wybrane elementy środowiska przyrodniczego prezentują się szczególnie interesująco. Ścieżka ma na celu przybliżenie budowy i struktury zbiorowisk roślinnych porastających torfowiska niskie i przejściowe w strefie przykrawędziowej doliny, roślinności śródbagiennych wyniesień mineralnych (tzw. grądzików), a także osobliwości florystycznych i faunistycznych Kotliny Biebrzańaskiej.
Trasa została wprawdzie poprowadzona w całości poza granicami Biebrzańskiego Parku Narodowego, należy jednak pamiętać o przestrzeganiu wszelkich norm zachowania obowiązujących podczas obcowania z dziką przyrodą. Dotyczy to zwłaszcza zakazu zbaczania z trasy, zrywania roślin i płoszenia zwierząt. Najlepiej postrzegać przyrodę poprzez pryzmat własnych doznań estetycznych i emocji, a najbardziej wskazanym narzędziem ich uzewnętrzniania winien być aparat

fotograficzny.
Początek ścieżki znajduje się przy wieży widokowej, usytuowanej na krawędzi doliny, około 500 m na południe od zabudowań wsi Nowy Lipsk. Z najwyższego punktu wieży otwiera się rozległy widok na dolinę Biebrzy. Wskutek prowadzonych tutaj zabiegów ochrony czynnej przyroda zyskała nowy wymiar. Na powierzchni kilkuset hektarów usunięto tysiące młodych brzóz i bujne zarośla wierzbowe, które rozprzestrzeniły się w ciągu ostatniego ćwierćwiecza wskutek obniżenia poziomu wód gruntowych i zaniechania koszenia łąk i szuwarów. Powstrzymanie ekspansji gatunków drzewiastych jest jednym z priorytetowych założeń koncepcji ochrony biebrzańskich bagien. Lasy i zarośla pozostawiono jedynie w strefach przykrawędziowej i przykorytowej doliny (są to głównie lasy olszowe), a także w jej centralnych partiach, gdzie rozwijają się lasy brzozowo-sosnowe. Działania tego typu stwarzają dogodne warunki rozwoju roślinności szuwarowej, a w konsekwencji - wzrostu bogactwa gatunkowego ornitofauny terenów otwartych. Toteż przy odrobinie cierpliwości możemy w tym miejscu zaobserwować nie tylko pospolite gatunki ptaków, lecz także "rarytasy" ornitologiczne, np. dubelta, wodniczkę czy bataliona. Niewykluczone, że w zasięgu naszego

wzroku, na tle widniejących na horyzoncie lasów, znajdzie się także wędrujący łoś. Panorama z tego miejsca nosi znamiona obrazu impresjonisty, w którym pastelowe odcienie łąk mieszają się z ciepłą zielenią szuwarów, połyskującą bielą brzóz oraz głęboką tonacją sosen i świerków. Spod wieży widokowej ścieżka prowadzi na wschód, początkowo wzdłuż niewielkiego wyniesienia mineralnego, a następnie przez wielobarwną wilgotną łąkę, by po około 200 metrach zbiec na dobrze uwilgotnione torfowisko, porośnięte rozlicznymi gatunkami turzyc i traw. Na skraju młodego lasu olszowego usytuowano pierwszy przystanek na trasie ścieżki.
Punkty przystankowe na ścieżce:
Przystanek 1 - kwaśna młaka niskoturzycowa (Carici canescentis-Agrostietum caninae)
Przystanek 2 - łąka ostrożeniowa (Cirsietum rivularis)
Przystanek 3 - zbiorowisko z dominacją turzycy nitkowatej (Caricetum lasiocarpae)
Przystanek 4 - zarośla brzozy niskiej i wierzby rokity (Betulo-Salicetum repentis)
Przystanek 5 - gnidosz królewski (Pedicularis sceptrum-carolinum)
Przystanek 6 - subborealna brzezina bagienna (Thelypterido-Betuletum pubescentis)
Przystanek 7 - użytkowanie bagien
Przystanek 8 - grąd Osowik

Źródło informacji: www.biebrza.info.pl