Bociany węglem rysowane

SCENARIUSZ ZAJĘĆ

Cele ogólne:
- poznanie biologii bociana białego,
- zlokalizowanie bocianich gniazd na terenie gminy Kazimier4z Biskupi i gminy Kleczew,
- określenie wpływu kopalni na zasięg występowania bociana białego,
- wdrażanie uczniów do pracy w grupach,
- kształtowanie odpowiedniej postawy na zajęciach w terenie (zachowanie bezpieczeństwa),
- podniesienie świadomości ekologicznej uczniów,
- integracja międzyszkolna.   Cele szczegółowe:
Uczeń:
- zbierze i utrwali wiadomości o bocianie białym,
- pozna bociani kalendarz,
- sporządzi mapy lokalizacji gniazd bocianich na terenie gminy,
- przeprowadzi wywiad z pracownikiem kopalni, mieszkańcami gminy, u których zagościły bociany,
- pozna sposoby prowadzenia obserwacji w terenie,
- przeprowadzi obserwacje,
- stworzy w komputerze szkolną bazę danych dotyczącą bocianów na terenie gminy,
- skorzysta z różnych źródeł informacji, m.in. z Internetu i szkolnej bazy danych,
- uzasadni wpływ zmian środowiska na obecność bocianów,
- zlokalizuje żerowiska bociana białego w swojej gminie,
- zbierze i udokumentuje informacje,
- podzieli się wiadomościami i doświadczeniami z kolegami,
- zadba o dobrą atmosferę podczas realizacji projektu,
- pozna pozytywny i negatywny wpływ kopalni węgla brunatnego na środowisko.    Czas trwania: od 1 marca do 15 października na zajęciach koła przyrodnizcego. Metody:- obserwacja bezpośrednia,
- analiza zebranych informacji,
- prezentacja. ¬ródła informacji

- uczniowie korzystają z różnych źródeł, np. TV, Internetu,
multimedialnych encyklopedii, biblioteki, przeprowadzą wywiady w celu
uzyskania określonych danych lub informacji.Literatura:
- Mały słownik zoologiczny. Ptaki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1990,
- Tablice biologiczne, Adamantan, Warszawa 1994,
- Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce,
Multico, Warszawa 1993,
- Pellerin P., Channel J., Tajemnice zwierząt. W ogrodzie i w domu,
Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1991,
- Praca zbiorowa, Świat zwierząt, Multico, Warszawa 1993,
- Praca zbiorowa, 1000 cudów przyrody, Reader’s Digest, Warszawa 2003. - Strony internetowe: www.eko.org.pl/bocian, www.kazimierz-biskupi.pl, www.kwb.konin.pl, www.kleczew.pl, www.kalinski.bociany.pl
Przebieg zajęć:1. Zadania wynikające z tematyki realizowanej w ramach projektu mogą być rozwiązywane w czterech grupach zainteresowań, jedna z grup dotyczy bocianów.
Zadania:
- uzyskanie danych o liczbie bocianów, które powróciły z zimowisk,
- uzyskanie danych o liczbie i lokalizacji gniazd w gminie,
- utworzenie szkolnej komputerowej bazy danych o bocianach na terenie gminy,
- uzyskanie danych o bocianach, które rozpoczęły jesienną wędrówkę,
- aktualizacja i opracowanie graficzne danych,
- opracowanie graficzne i wydrukowanie ulotek "Bocianie kłopoty".
Każdy zespół zadaniowy prezentuje efekty swojej pracy w wybrany przez siebie sposób. Uczniowie przedstawiają przygotowane materiały oraz sprawozdanie z realizacji projektu.
W sprawozdaniu należy uwzględnić:
- nazwę i członków grupy,
- podział obowiązków,
- poznane miejsca,
- wykorzystane źródła informacji,
- formy opracowań i prezentacji,
- własne uwagi i spostrzeżenia,
- samoocena własnej pracy.  Harmonogram działań:
Harmonogram działań poszczególnych grup jest powiązany z bocianim kalendarzem.
Bociany do Polski powracają z zimowisk wczesną wiosną. Pierwsze przylatują do
nas około 20 marca, ostatnie w drugiej połowie kwietnia. W tym okresie możemy
obserwować bociany w ich naturalnym środowisku. Nie możemy natomiast podejmować
w tym czasie takich działań jak np. renowacja gniazda. Marzec - Kwiecień:
Uczniowie z grupy "Bociany":
- nawiążą kontakt z Urzędem Gminy w celu uzyskania danych o lokalizacji gniazd,
- nawiążą kontakt z właścicielami posesji i zweryfikują dane uzyskane w gminie.
Marzec - Październik:
- Na podstawie uzyskanych informacji opracują szkolną bazę danych. Poprowadzą
aktualizację i opracują graficzne dane dotyczące bocianów na terenie gminy.
Maj:
- Opracują graficznie i wydrukują ulotki "Bocianie kłopoty".
Przekażą ulotki do Urzędu Gminy. Harmonogram imprez, wycieczek i akcji, w których biorą udział wszystkie grupy. Forma działania Plan działania Termin realizacji Odpowiedzialni
Dzień Bociana 1. Warsztaty plastyczne pt. "Bociany węglem rysowane".
2. Konkurs przyrodniczy pt. "Wiem wszystko o bocianach".
3. Rozgrywki sportowe w piłkę nożną pomiędzy drużyną Bocianów, Żab,
Myszy i Świerszczy. 
31 V Opiekun koła, liderzy grup,  instruktor GOK w Kazimierzu Biskupim
Wycieczka "Szlakiem bocianich gniazd" Wycieczka odbędzie się trasą opracowaną
przez grupę "Żab". VI Opiekun koła, lider grupy, ornitolog
Akcja zbierania sznurków Akcję przygotowuje grupa : Świerszczy". 
VII - VIII Opiekun koła, lider grupy, pracownik KWB "Konin"
Impreza międzyszkolna z cyklu Jesienne pożegnania pt. Pożegnanie z bocianami.
Impreza odbędzie się w GOK w Kazimierzu Biskupim. Uczniowie ze SP w Jóźwinie
i SP w Kleczewie przygotują w sali GOK-u w Kazimierzu Biskupim ekspozycję
przedstawiającą wyniki ich pracy nad projektem. Na imprezę zostaną
zaproszeni m.in. przedstawiciele władz obu gmin, przedstawiciele KWB
"Konin" oraz jako honorowi goście - właściciele posesji, na terenie których
są bociany. W ramach współpracy z GOK zostaną przygotowane Podziękowania
dla osób szczególnie zaangażowanych w opiekę nad bocianami.  
X Opiekunowie kół z obu szkół, liderzy wszystkich grup biorących
udział w projekcie, instruktor GOK

Konkurs przyrodniczy pt. "Wiem wszystko o bocianach" Imię i nazwisko: ................................................................... 1. Polskie bociany przebywają na zimowiskach:
a/ w Hiszpanii,
b/ w Afryce Środkowo-Wschodniej i Południowej,
c/ w Ameryce Południowej,
d/ w Afryce Środkowo-Zachodniej i Północnej.
2. Nogi bociana przystosowane są do:
a/ pływania,
b/ grzebania w ziemi,
c/ brodzenia w płytkiej wodzie,
d/ biegania.
3. Hajstra to:
a/ bocian biały,
b/ marabut biały,
c/ bocian czarny,
d/ żabiru afrykański.
4. Kiedy bociany zbierają się w stada zwane sejmikami:
a/ w kwietniu,
b/ w czerwcu.
c/ w lipcu,
d/ w sierpniu.
5. Młode bociany mają dzioby i nogi:
a/ czerwone
b/ brunatno-czarne,
c/ czarne,
d/ pomarańczowe.
6. Do największych krewnych bociana należą:
a/ kazuar i struś,
b/ marabut i żabiru,
c/ kondor i pelikan,
d/ sójka i skowronek.
7. Łacińska nazwa bociana białego brzmi:
a/ columba livia
b/ coturnix coturnix,
c/ ciconia ciconia,
d/ carduelis chloris.
8. Jaja wysiaduje:
a/ samica,
b/ wysiadują na zmianę,
c/ nie opiekują się jajami,
d/ samiec.
9. Podczas upałów rodzice:
a/ zasłaniają pisklęta liśćmi,
b/ nie chronią piskląt,
c/ rozpościerają nad nimi skrzydła i przynoszą wodę,
d/ przynoszą im owoce.
10. Najbliższym krewnym bociana białego jest:
a/ czapla siwa,
b/ bocian czarny,
c/ marabut biały,
d/ kormoran.
11. Młode bociany odlatują z rodzicami do:
a/ Ameryki Północnej,
b/ Azji,
c/ Afryki,
d/ Australii.
12. Samica bociana składa:
a/ 4 - 6 jaj,
b/ 10 jaj,
c/ 12 jaj,
d/ 1 jajo.
13. Pisklęta bociana wykluwają się:
a/ w styczniu,
b/ w maju,
c/ w lipcu,
d/ w czerwcu.
14. Pokarmem bociana nie jest:
a/ jeż,
b/ konik polny,
c/ mysz,
d/ kret.
15. Bocian biały należy do gromady:
a/ ssaków,
b/ ptaków,
c/ płazów,
d/ gadów.
16. Bociany wędrują:
a/ wstęgami,
b/ kluczami,
c/ samotnie,
d/ ławicami.  
Karta samooceny ucznia
Zastanów się i oceń swój wkład pracy w realizację projektu
"Bociany węglem rysowane" wg poniższych kryteriów.
Zaznacz kółkiem wybraną ilość punktów.Mój udział w zbieraniu i gromadzeniu informacji 
1 2 3 4 5 6
Mój udział w opracowaniu zebranych materiałów 
1 2 3 4 5 6
Czy grupa wykorzystała Twoje pomysły realizując projekt?
1 2 3 4 5 6
Mój udział w obserwowaniu bocianów i środowiska 
1 2 3 4 5 6
Mój udział w prezentowaniu projektu 
1 2 3 4 5 6
Czy przestrzegałeś zasad BHP? 
1 2 3 4 5 6Określonej liczbie punktów odpowiadają następujące oceny:
0 - 10 niedostateczny
11 - 18 dopuszczający
19 - 27 dostateczny
28 - 32 dobry
33 - 34 bardzo dobry
35 - 36 celujący. Autor:
Halina Maciaszek, Barbara Przybylska -
nauczycielki ze szkół podstawowych w Kleczewie i Jóźwinie.
¬ródło informacji: "Edukacja przyrodnicza w szkole podstawowej.
Człowiek w środowisku przyrodniczym" zeszyt 3-4/2005,
Centrum Edukacji Nauczycielskiej, Warszawa - Wrocław 2005.

grupa wiekowa

szkola podstawowa

autor

organizacja/wydawca

Centrum Edukacji Przyrodniczej Uniwersytet Wrocławski, ul. Cybulskiego 30, 50-205 Wrocławtel. tel.:(071) 375-92-68, fax (071) 375-94-96

link

http://www.cen.uni.wroc.pl