Delta Świny

województwo zachodniopomorskie

Lokalizacja obszaru
Ostoja znajduje się niedaleko wypoczynkowych miejscowości Świnoujście i Międzyzdroje. Obszar obejmuje wsteczną deltę Świny, część wyspy Wolin oraz przybrzeżną strefę Zatoki Pomorskiej. Narastającą w kierunku Zalewu Szczecińskiego deltę rzeki tworzą naturalne i sztuczne ramiona Świny - obejmujące położone między nimi wyspy. W skład ostoi wchodzą również południowo-zachodnie wybrzeża wyspy Wolin oraz południowo-wschodnie fragmenty wyspy Uznam, przylegające do Kanału Piastowskiego.

Podstawowe informacje o obszarze.
Powierzchnia ostoi Delta Świny to niecałe 3800 hektarów, z czego 19% to obszary wodne, 18% - bagna, a 16% stanowią łąki i pastwiska.
Geologicznie Delta Świny to młoda struktura. Zaczęła się tworzyć po ustąpieniu ostatniego zlodowacenia. Początkowo wody z południa spływały szerokim nurtem do Bałtyku, przepływając pomiędzy wyspami Wolin i Uznam. Z biegiem czasu namuły rzeczne nanoszone przez Odrę prawie całkowicie zablokowały swobodny przepływ wód do morza i utworzyły deltę w obecnym stanie. Współcześnie obszar ten tworzą liczne ramiona Świny i około 44 różnej wielkości wysp. Świną odbywa się główny odpływ wód Odry do Bałtyku.
Wyspy delty

utworzone z namułów i piasków rzecznych, wynoszą się niewiele ponad poziom wód. Tylko jedna z nich, Wielki Karsibór, jest zamieszkała, użytkowana gospodarczo i otoczona wałem przeciwpowodziowym. Pozostałe są niezamieszkałe, dawniej te położone najbliżej stałego lądu czy dużych wysp wykorzystywano jako całosezonowe pastwiska.

Główne walory przyrodnicze.
Gatunki ptaków charakterystyczne dla danego obszaru.

Obszar obejmuje ostoję ptasią o randze europejskiej. Występuje w niej, co najmniej 38
gatunków ptaków z Załącznika I Dyrektywy Ptasiej, 27 gatunków ptaków z Polskiej Czerwonej Księgi. Gniazduje ponad 160 gatunków, a liczba stwierdzonych przekracza 240. Jest to ważna ostoja wodniczki - gniazduje tutaj 1-3% populacji krajowej. W okresie lęgowym gnieździ się tutaj ponad 1% populacji krajowej bielika i krakwy. Nieregularnie podejmują tutaj lęgi batalion i biegus zmienny. Lęgi wyprowadza tutaj również derkacz. Poza okresem lęgowym na obszarze występują znaczące koncentracje zimujących nurogęsi, gęgaw, bielaczka.

Szczegółowe wskazówki dla obserwatora (co, gdzie i kiedy najlepiej obserwować)

Wiosna – Podczas przelotu wiosennego na terenie

całej Delty Świny można obserwować liczne ptaki wędrowne w szczególności wodno – błotne. Jest to ważne miejsce na trasie europejskich wędrówek ptaków, zatrzymują się tu wielotysięczne stada gęsi i kaczek, obszar ten bezpośrednio przylega do Zalewu Szczecińskiego i ptaki wodne mogą swobodnie przemieszczać się pomiędzy tymi ostojami.
W okresie lęgowym na uwagę zasługuje jedno z największych zagęszczeń zachodniej populacji wodniczki, jest to jednocześnie najdalej na zachód wysunięte stanowisko tego ptaka. Dla ochrony wodniczki a także dla do niedawna gnieżdżącego się w delcie biegusa zmiennego Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków utworzyło pierwszy w Polsce rezerwat społeczny, w którym prowadzona jest ochrona czynna. Oprócz wodniczki w Delcie Świny w sezonie lęgowym można obserwować następujące gatunki: czapla biała, kania ruda, bielik, błotniak łąkowy, krwawodziób, cyranka, krakwa, płaskonos i inne.

Lato – Niektóre ptaki latem wciąż gniazdują, w tym okresie również warto wybrać się do Delty Świny, zaczynają wtedy przelot ptaki siewkowe: brodźce i biegusy oraz rybitwy. Szczególnie przelot tej pierwszej grupy ptaków jest wyraźny z uwagi na bliskość wybrzeża morskiego. Można tu

obserwować stada biegusów zmiennych, malutkich, krzywodziobych i rdzawych, łęczaków, kwokaczy, brodźców śniadych i krwawodziobów. Nad wodami jezior będących we wnętrzu Delty Wicko Wielkie i Wicko Małe łatwo jest latem obserwować polującego bielika, kanię rudą a czasem nawet rybołowa.

Jesień – Jesień to czas spektakularnych przelotów i zgromadzeń na noclegowiskach. W Delcie Świny można obserwować wtedy kilkutysięczne stada gęsi białoczelnych i zbożowych a także kormoranów. Jesienią zaczynają pojawić się również stada kaczek nurkujących: czernic, głowienek i ogorzałek żerują one na płytkich wodach żywiąc się mięczakami. Na wodach trochę głębszych żerują nurogęsi żywiąc się rybami. W mniejszej ilości w Delcie można spotkać ptaki typowo morskie jak nury czarnoszyi i rdzawoszyi, szlachar, uchla, markaczka czy lodówka.

Zima –W cieplejsze zimy, gdy nie zamarzają zbiorniki wodne zimują tu gęsi zbożowe, białoczelne i gęgawy, te ostatnie nawet do 2000 osobników. W zimie można tu również obserwować do 500 szlacharów i do 15 tys. nurogęsi, jak również bielaczki. Jak zwykle przy takich ilościach ptaków wodnych kręcą się bieliki, można

wtedy zobaczyć zgromadzenia do kilkunastu tych drapieżników.

Dojazd
Wybierając się do Delty Świny ze Szczecina jedziemy krajową droga nr 3 do Świnoujścia dojeżdżając do Świnoujścia odbijamy w lewo w drogę nr 94 na przeprawę promową w miejscowości Karsibór, tuż przed przeprawą skręcamy w lewo, na południe i dojeżdżamy do Karsiborza i rezerwatu OTOP. W tym miejscu najlepiej zapoznać się z ptakami Delty Świny. Można oczywiście również pojechać w inne miejsca takie jak Wapnica czy Lubin, tam będziemy mieli rozległy widok na jezioro Wicko Wielkie.

Warunki turystyczne (w tym linki do stron prezentujących ofertę turystyczną obszaru)
Warunki turystyczne w okolicach Delty Świny są bardzo dobre, niedaleko są turystyczne miejscowości Świnoujście i Międzyzdroje albo Karsibór

Domki w Karsiborze
http://www.fajnewczasy.pl/noclegi,nad_morzem,Swinoujscie_-_Karsibor,0,0,0,0,0,0,1.html
Agroturystyka:
http://www.teresa.karsibor.com/

Usługi przewodnickie z zakresu „bird-watchingu”:
Organizacja wycieczek przyrodniczo-krajobrazowych i ornitologicznych
http://ornitolog.com.pl/ekoturystyka.htm

Wycieczki organizowane przez pracowników OTOP po rezerwacie Karsiborska Kępa
http://www.otop.org.pl/kat_41_382_384_491/Kontakt.html